Tạo bước chuyển quan trọng về tư duy và hành động, đưa đất nước tiến mạnh, tiến vững chắc trong kỷ nguyên mới

Trong phiên thảo luận tại hội trường về Văn kiện Đại hội, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã nghe 30 tham luận từ các Đảng bộ. Nội dung các ý kiến tham luận tập trung vào những nội dung trọng tâm của Văn kiện và các vấn đề quan trọng được Nhân dân, cán bộ, đảng viên quan tâm. Không khí thảo luận sôi nổi, thẳng thắn, dân chủ.

Theo Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về các văn kiện Đại hội XIV của Đảng, quá trình chuẩn bị Văn kiện được tiến hành công phu, nghiêm túc, chặt chẽ, khoa học, hiện đại; kế thừa tinh hoa của các kỳ đại hội trước, kiên định các hệ quan điểm mang tính nguyên tắc, đồng thời thể hiện rõ sự đổi mới mạnh mẽ tư duy về phát triển, bám sát thực tiễn, tôn trọng quy luật khách quan; từng nhận định, từng mục tiêu, từng giải pháp đều xuất phát từ thực tiễn. Đặc biệt, Văn kiện lần này đặt ra yêu cầu hành động: Nói đi đôi với làm; xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp; gắn trách nhiệm với kết quả; gắn đột phá với bền vững; gắn kỷ luật thực thi với sự hài lòng của Nhân dân.

Các đại biểu thống nhất đánh giá cao công tác chuẩn bị Văn kiện Đại hội XIV của Đảng là sự đổi mới mạnh mẽ về tư duy và hành động, xác định cụ thể chủ thể, nhiệm vụ, qua đó, thể hiện rõ tư duy hành động, triển khai gắn với thực tiễn; tập trung các giải pháp hiện thực hóa tinh thần cốt lõi được cô đọng trong 8 nội dung quan trọng xuyên suốt nêu trong Báo cáo của Trung ương; cụ thể nhiệm vụ triển khai các quyết sách chiến lược, gắn với tình hình địa phương, cơ quan, đơn vị, thể hiện rõ yêu cầu: Lựa chọn đúng - triển khai nhanh - làm đến nơi đến chốn - đo lường bằng kết quả.

Thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước, phục vụ Nhân dân

Nhấn mạnh, nhiệm kỳ 2021-2025 là một nhiệm kỳ đặc biệt khó khăn, chưa từng có tiền lệ, đồng chí Phạm Thị Thanh Trà, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ khẳng định, trong thử thách khắc nghiệt, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Chính phủ kiên định phương châm xuyên suốt trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành: Kiến tạo để xây dựng tầm nhìn chiến lược, tạo lập thể chế, dẫn dắt mở đường, khơi thông và huy động mọi nguồn lực xã hội cho phát triển đất nước - Liêm chính để tạo lập nền tảng giá trị, giữ vững niềm tin - Hành động quyết liệt để biến chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước chuyển hóa thành kết quả cụ thể hiện hữu được Nhân dân cảm nhận và thụ hưởng - Phục vụ Nhân dân là mục tiêu tối thượng, để ý Đảng hòa quyện với lòng dân, vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của Nhân dân.

Những kết quả được Phó Thủ tướng Chính phủ chỉ ra trong tham luận là kiến tạo nền tảng phát triển kinh tế - xã hội ổn định, nhanh và bền vững, hoàn thành 22/26 chỉ tiêu chủ yếu, trong đó vượt toàn bộ chỉ tiêu về xã hội. Nổi bật là kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát, các cân đối lớn được bảo đảm, tăng trưởng GDP năm 2025 đạt 8,02%, bình quân 5 năm đạt 6,3%, thuộc nhóm cao trong khu vực và thế giới, đưa nước ta vào nhóm các nước thu nhập trung bình cao.

Cùng với phát triển kinh tế, các lĩnh vực văn hóa, xã hội, thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội đạt nhiều kết quả ấn tượng; an sinh xã hội được bảo đảm; đời sống Nhân dân được cải thiện, chất lượng cuộc sống được nâng lên; Việt Nam trở thành hình mẫu thành công trong thực hiện các mục tiêu thiên niên kỷ về giảm nghèo; chỉ số hạnh phúc xếp hạng 46/143 quốc gia, tăng 37 bậc so với năm 2020.

Chính phủ đã thực hiện quyết liệt 3 đột phá chiến lược, tạo động lực thúc đẩy phát triển đất nước. Đặc biệt, quán triệt chủ trương của Đảng, Chính phủ đã chỉ đạo triển khai khẩn trương, quyết liệt, hiệu quả cuộc cách mạng sắp xếp tổ chức, tinh gọn bộ máy và xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp, mở ra không gian phát triển mới, tạo đột phá xây dựng bộ máy Nhà nước tinh gọn, nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia, kiến tạo phát triển và phục vụ Nhân dân tốt hơn.

Cùng với đó, Chính phủ đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tạo nền tảng cơ bản chuyển từ quản lý bằng mệnh lệnh hành chính sang quản trị dựa trên dữ liệu, công nghệ và kết quả phục vụ. Thúc đẩy mạnh mẽ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị; chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu năm 2025 xếp thứ 44/139 quốc gia, vùng lãnh thổ.

Quán triệt tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Chính phủ tiếp tục nỗ lực hết sức mình thực hiện sứ mệnh “kiến tạo phát triển, liêm chính, hành động quyết liệt, phục vụ Nhân dân”, theo Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà, Đảng bộ Chính phủ tập trung 6 nhiệm vụ trọng tâm, trong đó, tiếp tục đột phá xây dựng và hoàn thiện thể chế, giải phóng mọi nguồn lực cho phát triển; coi đây là “đột phá của đột phá”, lợi thế cạnh tranh quốc gia; đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mạnh mẽ mô hình tăng trưởng; và đổi mới, hiện đại hóa nền quản trị quốc gia, lấy hiệu quả phục vụ và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo; nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp, đặc biệt là cấp cơ sở. Chú trọng thu hút, trọng dụng nhân tài; xây dựng văn hóa liêm chính; siết chặt kỷ luật, kỷ cương; đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, lấy danh dự, văn hóa công vụ và hiệu quả phục vụ Nhân dân làm giá trị cốt lõi, đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên trên hết.

Tham luận về hoàn thiện thể chế, pháp luật về huy động, sử dụng nguồn lực tài chính đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững, đồng chí Nguyễn Văn Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ Tài chính nêu rõ, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng tiếp tục nhấn mạnh việc xây dựng và thi hành pháp luật chính là "đột phá của đột phá" là nhiệm vụ trọng tâm, cần đi trước một bước để mở đường cho phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Quán triệt các chỉ đạo này, Đảng ủy Bộ Tài chính đã lãnh đạo toàn ngành tập trung nguồn lực cao nhất, đổi mới tư duy, tạo chuyển biến mạnh mẽ và toàn diện trong xây dựng và hoàn thiện thể chế. Tuy nhiên, nhìn thẳng vào những hạn chế, đồng chí cho rằng, còn một số "điểm nghẽn" cần tiếp tục được hoàn thiện trong thời gian tới. Có 3 vấn đề: làm thế nào để pháp luật về tài chính ngân sách theo kịp yêu cầu thực tế của cuộc cách mạng khoa học công nghệ; năng lực thực thi chính sách chưa đồng đều, một số vấn đề còn chậm được giải quyết, hiệu quả sử dụng vốn chưa cao; quy mô thị trường vốn chưa tương xứng với tiềm năng thực sự, chưa thực sự trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn chính của nền kinh tế.

Giai đoạn 2026-2030 là giai đoạn nước ta tăng tốc, bứt phá, bước vào kỷ nguyên mới để hiện thực hóa khát vọng trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045, theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng, để hiện thực hóa những mục tiêu đó, dự thảo Nghị quyết xác định nhiệm vụ tập trung hoàn thiện toàn diện, đồng bộ thể chế, phát triển nhanh, bền vững đất nước, trong đó thể chế kinh tế là trọng tâm. Đây là mệnh lệnh để ngành Tài chính tiếp tục đổi mới tư duy, cách làm, hành động quyết liệt hơn nữa trong xây dựng và hoàn thiện thể chế để huy động, sử dụng ngày càng hiệu quả nguồn lực tài chính, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững.

Về chủ đề phát triển công nghiệp và thương mại Việt Nam tự chủ, kết nối, hiện đại hóa, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và hội nhập, đồng chí Lê Mạnh Hùng, Bí thư Đảng ủy, quyền Bộ trưởng Công Thương cho rằng, để tiếp tục đẩy mạnh phát triển công nghiệp, thương mại, trước hết cần hoàn thiện thể chế, chính sách. Đảng ủy Bộ Công Thương chỉ đạo thể chế hóa các chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế - xã hội, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa thành chính sách đồng bộ, khả thi và tổ chức thực hiện hiệu quả. Đẩy mạnh “chuyển đổi kép” - kết hợp chuyển đổi xanh gắn với bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và chuyển đổi số - như một đột phá chiến lược, tạo môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, tháo gỡ điểm nghẽn, huy động nguồn lực; phát huy các động lực tăng trưởng truyền thống và tạo động lực tăng trưởng mới.

Cơ cấu lại công nghiệp, thương mại gắn với khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; mục tiêu tăng tỷ trọng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo lên 28-30%; lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh làm động lực chính; phát triển chuỗi cung ứng tự chủ. Xây dựng một số doanh nghiệp lớn trong nước có khả năng dẫn dắt các lĩnh vực trọng yếu, có lợi thế cạnh tranh, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Phát triển đồng bộ, hiện đại hạ tầng năng lượng, công nghiệp, thương mại và các trung tâm logistics theo hướng xanh, thông minh.

Hội nhập quốc tế sâu rộng, hiệu quả: Chủ động, tích cực hội nhập kinh tế quốc tế; đón dòng dịch chuyển đầu tư vào các ngành trọng điểm. Nâng cao hiệu quả hệ thống cảnh báo sớm và năng lực sử dụng các công cụ phòng vệ thương mại để bảo vệ sản xuất trong nước. Hỗ trợ địa phương, doanh nghiệp tận dụng hiệu quả các FTA; đẩy nhanh đàm phán nâng cấp các FTA hiện có và ký kết FTA mới với đối tác tiềm năng, mở rộng không gian phát triển. Đa dạng hóa nguồn cung và thị trường xuất khẩu để tránh phụ thuộc vào một số đối tác. Đổi mới, nâng cao hiệu quả xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu; phát triển mạnh thương mại điện tử và kinh tế số.

Chuyển đổi số, cải cách hành chính: Thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số trong lĩnh vực công nghiệp, thương mại, tạo đột phá trong phát triển. Đẩy nhanh cải cách thủ tục hành chính và cải cách công vụ; mở rộng cung cấp dịch vụ công trực tuyến, triển khai hiệu quả cơ chế một cửa liên thông. Tiếp tục rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục, điều kiện kinh doanh, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Trách nhiệm của các đô thị lớn trước kỳ vọng của quốc gia

Thay mặt Đảng bộ Thành phố Hà Nội, đồng chí Nguyễn Văn Phong, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, nêu bài học kinh nghiệm và các giải pháp tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng bộ Thủ đô Hà Nội đáp ứng yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên mới, góp phần kiến tạo tương lai phát triển của đất nước.

Bước vào kỷ nguyên phát triển mới với những yêu cầu chưa từng có tiền lệ, Đảng bộ Hà Nội xác định nhiệm vụ trọng tâm là tiếp tục xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; đồng thời tập trung tìm lời giải cho hai câu hỏi chiến lược mà đồng chí Tổng Bí thư đã đặt ra.

Theo Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong, Hà Nội định hình một mô hình phát triển mới, phù hợp xu thế thời đại, hiện thực hóa khát vọng xây dựng Thủ đô xanh, thông minh, bền vững, thực sự trở thành “nơi đáng sống, đáng đến, đáng lưu lại”. Trọng tâm phát triển được xác lập trên nền tảng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, coi đây là động lực tăng trưởng chủ yếu, lâu dài và bền vững.

Song song với phát triển kinh tế, Hà Nội đặc biệt chú trọng các lĩnh vực văn hóa, xã hội, an sinh và môi trường, hướng tới nâng cao chất lượng sống và hạnh phúc của nhân dân. Đồng thời, Thủ đô tập trung phát triển kinh tế tri thức; tổ chức lại không gian đô thị theo hướng đa trung tâm, đa cực, đa tầng, xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu; lấy văn hóa và con người Hà Nội làm nền tảng, trung tâm và sức mạnh mềm đặc biệt, tạo lợi thế cạnh tranh riêng có của Thăng Long - Hà Nội...

Với quy mô một siêu đô thị, yêu cầu đặt ra đối với Hà Nội là phải đổi mới mạnh mẽ, thực chất và toàn diện phương thức lãnh đạo theo hướng hiện đại, khoa học, minh bạch. Trên cơ sở đó, Đảng bộ Hà Nội xác định xây dựng và vận hành mô hình lãnh đạo mới: “Đảng bộ số - Chính quyền kiến tạo - Doanh nghiệp tiên phong - Xã hội đồng thuận”.

Trong mô hình này, Đảng bộ số là Đảng bộ lãnh đạo bằng tầm nhìn chiến lược, bằng dữ liệu, bằng kỷ cương, nêu gương và trách nhiệm; mọi nghị quyết đều hướng tới đo lường được kết quả, đánh giá được hiệu quả và điều chỉnh kịp thời. Chính quyền kiến tạo là chính quyền chuyển mạnh từ “quản lý” sang “phục vụ và kiến tạo phát triển”, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, lấy chất lượng sống của Nhân dân và năng lực cạnh tranh của Thành phố không chỉ là trong nước mà phải là cạnh tranh quốc tế làm thước đo.

Doanh nghiệp là lực lượng đi đầu trong đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học - công nghệ, có trách nhiệm xã hội và đạo đức, tham gia trực tiếp và là yếu tố quan trọng trong quá trình phát triển Thủ đô văn minh - hiện đại - hạnh phúc. Xã hội đồng thuận là xã hội trong đó Nhân dân được tham gia, được giám sát, được phản biện và được thụ hưởng công bằng thành quả phát triển và hạnh phúc ngày càng được nâng lên.

Để hiện thực hóa mô hình này, Đảng bộ Hà Nội tập trung đổi mới toàn diện các trụ cột của phương thức lãnh đạo như: các nghị quyết ban hành ngắn gọn, trọng tâm, có tính định lượng cao và rõ lộ trình giám sát. Nghị quyết phải là một cam kết hành động của Thành ủy đối với Đảng bộ và Nhân dân Thủ đô. Đổi mới bộ máy và cán bộ tinh gọn, chuyên nghiệp, lấy sự hài lòng của Nhân dân và kết quả công việc làm thước đo đánh giá cán bộ.

Ngoài ra, xây dựng Đảng bộ số; đột phá chuyển đổi số toàn diện trong các cơ quan Đảng và hệ thống chính trị. Dữ liệu số phải trở thành nền tảng để lãnh đạo, chỉ đạo và kiểm tra, giám sát. Đổi mới công tác tư tưởng, dân vận, thích ứng với không gian số, chủ động định hướng dư luận và tạo sự đồng thuận xã hội thông qua truyền thông chính trị hiện đại. Đổi mới công tác kiểm tra, giám sát, chuyển từ "hậu kiểm" sang "phòng ngừa, cảnh báo sớm" dựa trên dữ liệu, kiểm soát quyền lực chặt chẽ nhưng vẫn đồng hành cùng sự phát triển.

Phó Bí thư Thường trực Thành uỷ Hà Nội Nguyễn Văn Phong cho biết, Đảng bộ Thành phố Hà Nội xác định đổi mới phương thức lãnh đạo không chỉ để quản lý tốt hơn mà là để kiến tạo tương lai bền vững cho Thủ đô, để đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của đất nước. Đây vừa là vinh dự, vừa là trách nhiệm chính trị đặc biệt mà Đảng và Nhân dân giao phó cho Đảng bộ Thủ đô.

Tại diễn đàn Đại hội XIV, Đảng bộ Thành phố Hà Nội cũng đưa ra 4 cam kết hành động: Một là, Đảng bộ Thành phố Hà Nội nhận trách nhiệm đi đầu trong đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong kỷ nguyên mới, coi đây là nhiệm vụ chính trị trung tâm, xuyên suốt trong mọi hoạt động của Đảng bộ Thủ đô. Hai là, Thủ đô Hà Nội sẵn sàng là nơi thử nghiệm có kiểm soát các mô hình mới về: quản trị, thể chế, tổ chức bộ máy, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo, phục vụ tổng kết thực tiễn cho Trung ương. Ba là, Đảng bộ Thành phố Hà Nội chịu trách nhiệm chính trị cao nhất trước Đảng, Nhân dân về kết quả thực hiện; kiên quyết khắc phục tư tưởng né tránh, sợ sai, đùn đẩy trách nhiệm. Bốn là, Đảng bộ Thành phố Hà Nội phấn đấu trở thành hình mẫu về Đảng cầm quyền hiện đại, liêm chính, hành động, kiến tạo phát triển và xứng đáng là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, trái tim của cả nước.

Với vị trí, vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước, trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Thành phố Hồ Chí Minh đang bước vào một giai đoạn phát triển mới - giai đoạn mà thành phố không chỉ kế thừa truyền thống năng động, tiên phong mà còn phải ý thức sâu sắc hơn về trách nhiệm của mình trước kỳ vọng của quốc gia. Theo đồng chí Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh, bối cảnh trong nước và quốc tế biến đổi nhanh chóng cũng đòi hỏi thành phố không thể tiếp tục phát triển theo lối mòn mà phải chủ động tự đổi mới một cách sâu sắc, có chiều sâu, tầm nhìn dài hạn và bền vững hơn.

Theo Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh, khát vọng phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2030 được đặt trong tổng thể khát vọng quốc gia đến năm 2045 đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao. Trong chiến lược chung đó, Thành phố Hồ Chí Minh được kỳ vọng rất lớn: không chỉ tăng trưởng nhanh mà phải tăng trưởng theo cách khác biệt; không chỉ đi trước mà còn mở đường; và không chỉ phát triển cho riêng mình mà còn tạo động lực cho cả nước. Thành phố cũng được kỳ vọng trở thành nơi thử nghiệm các cơ chế, chính sách mới, là trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đồng thời là hình mẫu về quản trị đô thị hiện đại.

Để hiện thực hóa khát vọng đó, Thành phố Hồ Chí Minh xác định ba trụ cột phát triển mang tính quyết định. Trước hết là đột phá về thể chế - được coi là “điểm nghẽn của điểm nghẽn” nhưng cũng là đòn bẩy quan trọng nhất. Nếu được tháo gỡ đúng hướng sẽ tạo không gian chính sách linh hoạt cho đổi mới sáng tạo và kinh tế tư nhân. Cùng với đó là phát triển khoa học - công nghệ gắn với nguồn nhân lực chất lượng cao, coi tri thức, công nghệ và con người là nền tảng tăng trưởng bền vững, trong đó doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Đồng thời, tập trung phát triển hạ tầng chiến lược, hướng đến phục vụ mục tiêu dài hạn, gắn với tái định vị vai trò địa kinh tế của thành phố.

Bên cạnh 3 đột phá chiến lược, Thành phố Hồ Chí Minh xác định liên kết vùng là không gian phát triển tất yếu, trong đó thành phố giữ vai trò trung tâm điều phối, dẫn dắt và lan tỏa giá trị. Phát triển kinh tế phải gắn với phát triển xã hội, hướng tới mô hình “thành phố toàn cầu đáng sống”, nơi tăng trưởng đi cùng tiến bộ, công bằng và chất lượng cuộc sống của người dân.

Nguồn: Kinh tế đô thị